Ahmet Davutoğlu

Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu

26. Türkiye Başbakanı

Görev süresi

28 Ağustos 2014 - 24 Mayıs 2016

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan

Yardımcı

I. Kabine (2014-15)

II. Kabine (2015)

III. Kabine (2015-16)

Yerine geldiği Recep Tayyip Erdoğan

Yerine gelen Binali Yıldırım

Türkiye Dışişleri Bakanı

Görev süresi

1 Mayıs 2009 - 29 Ağustos 2014

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan

Yerine geldiği Ali Babacan

Yerine gelen Mevlüt Çavuşoğlu

2. Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı

Görev süresi

27 Ağustos 2014 - 22 Mayıs 2016

Yerine geldiği Recep Tayyip Erdoğan

Yerine gelen Binali Yıldırım

Türkiye Büyük Millet Meclisi

24., 25., 26. Dönem Milletvekili

Görevde

Makama geliş

7 Nisan 2011

Seçim Bölgesi 2011 – Konya

Haziran 2015 – Konya

Kasım 2015 – Konya

Kişisel bilgiler

Doğum 26 Şubat 1959 (57 yaşında)

Taşkent, Konya

Partisi Adalet ve Kalkınma Partisi

Eşi Sare Davutoğlu

Çocukları Sefure

Memnune

Mehmet

Hacer Büke

Bitirdiği okul Boğaziçi Üniversitesi

Mesleği Akademisyen, Diplomat, Siyasetçi

Hükümeti 62. Türkiye Hükûmeti

63. Türkiye Hükûmeti

64. Türkiye Hükûmeti

Ahmet Davutoğlu (d. 26 Şubat 1959, Konya), Türk siyasetçi, uluslararası ilişkiler uzmanı, akademisyen ve büyükelçi, eski Dışişleri Bakanı, eski Başbakan Vekili, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2. genel başkanı ve Türkiye Başbakanı. 2014–2016 yılları arasında AK Parti genel başkanlığı ve Başbakanlık görevini sürdürmüştür. Bu görevinden önce 2009–2014 yılları arasında Recep Tayyip Erdoğan tarafıdan kurulan 60. Türkiye Hükûmeti ve 61. Türkiye Hükûmeti'nde Dışişleri Bakanı olarak yer almıştır. 2003–2009 yılları arasında o dönem başbakanlık yapan Erdoğan'ın ve Abdullah Gül'ün dış politika danışmanlığını yapmıştır. 2011, Haziran 2015 ve Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde AK Parti Konya milletvekili olarak meclise girmiştir. Başbakanlık görevinden 22 Mayıs 2016 tarihinde istifa etmiştir.

27 Ağustos 2014'te, Adalet ve Kalkınma Partisi 1. Olağanüstü Büyük Kongresinde Genel Başkan seçildi ve 28 Ağustos 2014'te cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan başbakanlık vekaletini aldı ve 62. Türkiye Hükûmetini kurmakla görevlendirilmiştir.[1][2][3][4] 6 Eylül 2014'te 62. Türkiye Hükümeti Davutoğlu başbakanlığında güven oyu alarak resmen göreve başlamıştır.[5] Davutoğlu 7 Haziran seçimleri sonrasında 45 gün içinde hükümetin kurulamamış olması üzerine Cumhurbaşkanının TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermesi üzerine ülkeyi 1 Kasım 2015'te yapılacak seçime kadar yönetmek üzere seçim hükûmeti başbakanı olmuştur.[6] Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri lideri olduğu AK Parti tarihindeki en yüksek oy sayısı ile %49.4'lik oy oranını alarak tek başına iktidar olmak için gereken çoğunluğa ulaşmıştır. Sonrasında Davutoğlu 64. Türkiye Hükûmeti'ni kurarak başbakanlık görevine devam etmiştir.[7]

Başbakan Davutoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaşadığı ihtilafın sonucu olarak, 5 Mayıs 2016 günü 1 Kasım seçiminden sonra sadece 6 ay görev yapmasını nazara vererek "4 yıllık sürenin daha kısa sürmesi benim tercihim değildir. Zarurettir" şeklinde bir açıklama yaptı ve AK Parti'yi 22 Mayıs'ta yeni Genel Başkan seçimi yapması için Olağanüstü Büyük Kongre'ye çağırdı.[8] Kamuoyunda, bu kararın bir gün önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleşen toplantı sırasında alındığı ifade edildi.[8] 22 Mayıs 2016 tarihinde Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan basın açıklamasıyla Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık görevinden istifa ettiği açıklanmıştır.[9]

İçindekiler  [gizle] 

1 Erken yaşamı ve kariyeri

1.1 Eğitimi

1.2 90'lı yıllar

2 Dışişleri Bakanlığı (2009-2014)

2.1 Stratejik derinlik ve Sıfır sorun politikası

2.2 Ermeni Tehciri

2.3 Avrupa Birliği

2.4 Kıbrıs ve Yunanistan

2.5 İsrail

3 Başbakanlık ve AK Parti genel başkanlığı (2014-2016)

3.1 Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkileri

3.2 İstifası

4 Kişisel yaşamı

5 Eserleri

6 Kaynakça

7 Dış bağlantılar

Erken yaşamı ve kariyeri

Ahmet Davutoğlu 26 Şubat 1959 tarihinde Konya'nın Taşkent ilçesinde doğdu. Babasının adı Duran, annesinin adı Memnune'dir.[10]

Eğitimi

İstanbul Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra, 1983-84 eğitim öğretim yılında Boğaziçi Üniversitesi'nin Ekonomi ve Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümlerini çift anadal programıyla bitirdi. Aynı üniversitenin Kamu Yönetimi Bölümünde Yüksek Lisans, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde de doktora yaptı.[11]

90'lı yıllar

1990 yılında, Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi’nde yardımcı doçent olarak çalışmaya başladı. Üniversitenin Siyaset Bilimi bölümünü kurdu ve 1993 yılına kadar bu bölümün başkanlığını yürüttü. 1993 yılında doçent oldu ve 1995–1999 yılları arasında Marmara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde çalıştı. 1995-1999 yılları arasında Yeni Şafak gazetesinde köşe yazarlığı yaptı.[12] Davutoğlu bu sürede 200'den fazla yazı kaleme almıştı.[13] 1998–2002 yıllarında, Silahlı Kuvvetler Akademisi ve Harp Akademilerinde misafir öğretim üyesi olarak ders verdi.

1999–2004 yılları arasında profesör oldu ve Beykent Üniversitesi'nde, üniversite yönetim kurulu üyeliği, senato üyeliği ve Uluslararası İlişkiler Bölümü başkanlığı, Marmara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde de misafir öğretim üyeliği yaptı.[14]

Dışişleri Bakanlığı (2009-2014)

Davutoğlu Britanya Dışişleri Eski Sekreteri William Hague ile ortaklaşa düzenlenen basın toplantısında, 2010

Davutoğlu (soldan üçüncü) İslam İşbirliği Teşkilatı Konferansında, 2011

Ahmet Davutoğlu'na, dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve dönemin Başbakanı Abdullah Gül'ün 17 Ocak 2003'te birlikte aldıkları ve 18 Ocak 2003'te Resmî Gazete'de yayımlanan kararla[15] büyükelçi unvanı verildi.

Ahmet Davutoğlu AK Parti'nin Esenyurt Mitinginde Halka Seslenirken, 2 Haziran 2015

Davutoğlu, Gazze Savaşı'na çözüm getirmek için Türk Hükümeti'nin uyguladığı mekik diplomasisinin önde gelen aktörlerindendi. 1 Mayıs 2009'da Parlamento Üyesi olmamasına rağmen dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Dışişleri Bakanlığı'na atandı. 2011 genel seçimlerinde Konya milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi ve Recep Tayyip Erdoğan'ın üçüncü kabinesinde Dışişleri Bakanı olarak görevine devam etti.Türkiye'nin küresel olarak yeniden-uyanışının arkasındaki beyinlerden biri olması sebebiyle, Foreign Policy dergisinin, 2010 yılındaki "İlk 100 Küresel Düşünür" listesinde yer aldı.[16]

Stratejik derinlik ve Sıfır sorun politikası

Akademisyenler ve politikacılar onun Yeni Şafak'taki makaleleri ve Stratejik Derinlik kitabından yola çıkarak, Ahmet Davutoğlu'nun dış politika vizyonunu; Yeni Osmanlıcılık politikasıyla, Osmanlı Devleti'nin topraklarıyla yakın ilişkiler kurma temeline dayandığını ileri sürerler.[17] Davutoğlu'nun eski bir öğrencisi Behlül Özkan ise Davutoğlu'nun Orta Doğu'da İslam'ın birleşitirici güç olarak görmesine bağlı olarak, Pan-İslamizm'e dayalı bir dış politika hayali olduğunu ifade eder. Bu iki görüşe zıt olarak da geçmişte Avrupa Birliği üyeliğini savunduğunu ifade eden bir NATO üyesi olarak, batı yanlısı bir politikayı savunmuştur.

Bir röportajında "Sıfır Sorun Politikası"ndan bahsetti ve bu politikasıyla ilgili olarak "Diğer aktörler bizim değerlerimize saygılı olurlarsa, sorunsuz bir politika mümkündür. Fakat bu demek değildir ki, diğer partilerle iyi ilişkilerimiz olması adına sessiz kalacağız."[18] dedi. Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte "Türkiye için dünyada yeni bir rol hayal etmek ve bunu gerçekleştirmek" başlığıyla Foreign Policy dergisinin 2011 yılındaki "İlk 100 Küresel Düşünür" listesine girmişlerdir.[19]

Ahmet Davutoğlu dış politikasını dört ana sütun üzerine inşa etmiştir. Bunlardan ilki Güvenlik Bölünmezliği, ikincisi Diyalog, üçüncüsü Ekonomik Dayanışma ve dördüncüsü ise Kültürel Uyum ve Karşılıklı Saygı'dır. Davutoğlu, politkasının hedefinin "Farklı ulusların entegresi ile farklı inanç ve ırklar arasındaki kültürel anlayışın geliştirilmesinin yanı sıra, ortaya çıkan krizleri çözmek için işbirliği ilişkileri ve barışçıl diyalog sağlanması" olduğunu ifade etmiştir.[20]

Ermeni Tehciri

Davutoğlu, Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte 2014 Nisan Ayının 24'ünde, Ermeni tehcirinde yaşanan olayların acı verici olduğunu içeren bir bildiriyi dokuz dilde yayınladı. Bununla beraber bu tehcirin Türk, Ermeni ve yabancı tarihçiler tarafında ortak bir çalışmayla araştırılması gerektiği belirtildi.[21]

Avrupa Birliği

Davutoğlu Batı Trakya ziyaretinde, 2011

Pan-İslamist bir politika hayali olduğu iddia edilmesine rağmen Ahmet Davutoğlu, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğini desteklediğini dile getirdi. Türk-AB ilişkilerinin tamamı 2013 yılına kadar Egemen Bağış, 2013-2014 yılları arasında Mevlüt Çavuşoğlu'nun bakanlıklarıyla Avrupa Birliği Bakanlığı tarafından yürütülmüş ve yürütülmektedir. Davutoğlu, 2013 yılının Mayıs ayında Brüksel'de gerçekleştirilen 51. Ortaklık Konseyi Toplantısında, Türkiye'nin 50 yıldır AB üyeliği için gayret gösterdiğini ve bu gayretlerin de devam edeceğini ifade etmiştir. Bunlara ek olarak da Türk Vatandaşlarının Avrupa'da vizesiz dolaşamamasının kabul edilemez olduğunu dile getirmiştir.[22]

Kıbrıs ve Yunanistan

Davutoğlu Yunanistan Dışişleri eski Bakanı Dimitrios Droutsas ile

2012 yılı Haziran ayında Davutoğlu Yunan hükümetini, Özellikle Batı Trakya'daki Türk azınlıklarının, haklarına saygı göstermemekle suçladı. Aynı zamanda Türk kökenli azınlık durumundaki vatandaşların sözde Yunan Vatandaşlığının iptalinin Lozan Antlaşması'na aykırı olduğunu da vurgulamıştır.[23] Davutoğlu 2013'te, kıyı ötesi petrol rezerverlerinin (offshore oil reserves) mülkiyeti üzerine patlak veren tartışmalar üzerene Yunanistan Dışişleri Bakanı Dimitris Avramopoulos'a iki devlet arası olası bir çözüm götürdü. Fakat öneri Yunan dışişleri bakanlığı tarafından göz ardı edildi.[24] Aynı zamanda Davutoğlu aradaki sorunları çözmek adına, Nikos Anastasiadis öncülüğünde müzakere talebinde bulundu.

İsrail

30 Haziran 2010 tarihinde Davutoğlu ile İsrail Ticaret Bakanı Ben Eliezer, Brüksel’de gizli bir toplantı yapmış, TBMM'de gizli görüşmeyi ayrıntılandıran Davutoğlu, toplantının gizli olmasını İsrail'lilerin istediğini belirterek, “İsraillilere temel taleplerimizi yüzlerine doğrudan ve net şekilde söylemek için bu görüşmeyi yaptık” demiştir.[25]

Başbakanlık ve AK Parti genel başkanlığı (2014-2016)

27 Ağustos 2014'te, Adalet ve Kalkınma Partisi 1. Olağanüstü Büyük Kongresinde Genel Başkan seçildi ve 28 Ağustos 2014'te cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan başbakanlık vekaletini aldı ve 62. Türkiye Hükûmetini kurmakla görevlendirildi.[2][4][26][27] Ahmet Davutoğlu başbakanlığında kurulan 62. Türkiye Hükümeti bakanlar kurulu listesini 29 Ağustos 2014 tarihinde açıkladı. 6 Eylül 2014 Cumartesi günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılan güven oylaması sonucunda 133 ret oyuna karşılık alınan 306 kabul oyuyla 62. Türkiye Hükümeti Davutoğlu başbakanlığında güven oyu alarak resmen göreve başlamıştır.[28]

Ahmet Davutoğlu 2015 genel seçimleri sonrasında 45 gün içinde hükümetin kurulamamış olması üzerine Cumhurbaşkanının TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermesi üzerine ülkeyi 1 Kasım 2015'te yapılacak seçime kadar yönetmek üzere seçim hükûmeti başbakanı olmuştur.[29] Lideri olduğu Adalet ve Kalkınma Partisi, 1 Kasım seçiminde tarihindeki en büyük oy sayısı ve %49.5 ile en büyük oy oranına sahip olarak TBMM'de tek başına iktidar olabilecek çoğunluğa ulaştı. Sonrasında 64. Türkiye hükûmetini kurması için görevlendirildi.[30]

Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkileri

Ana madde: Davutoğlu-Erdoğan gerginliği

Kamuoyunda ilk olarak, Ocak 2015'de Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından açıklanan ancak hayata geçirilemeyen 'şeffaflık paketi' ve 17 Aralık Yolsuzluk soruşturmasında adı geçen 4 bakanın yüce divana gönderilmesi hususlarında Davutoğlu-Erdoğan arasında gerginlik çıktığı iddia edilmişti.[31]

29 Nisan 2016 tarihinde yapılan AK Parti MKYK’sında alınan kararla, genel başkanın “il ve il başkanı atama yetkisi” MKYK'ya verildi. Bu toplantıda alınan kararın toplantıdan önce Erdoğan'a yakın üyeler tarafından alındığı ve toplantı sırasında Davutoğlu'na imzalatıldığı iddia edildi.[31]

1 Mayıs 2016'da 'Pelikan dosyası' adı altında yayınlanan anonim bir blog'da Davutoğlu'nun Erdoğan'a ihanet ettiği ve istifa etmesi gerektiği savunuldu[32][33]. Blog'da Davutoğlu ile Erdoğan arasındaki 27 gerilim noktası 'reis'e yakın bir bakış açısıyla listelendi[33]. Bu blog medyada ses getirdi.[34][35][36]

Davutoğlu World Economic Forum'da konuşma yapıyor (2016)

4 Mayıs 2016 günü, Recep Tayyip Erdoğan ve Ahmet Davutoğlu arasında Saray'da ikili bir toplantı yapıldı. Bu toplantıda Davutoğlu'nun doğrudan istifa etmesi yerine Akparti'yi kongreye götürmesi ve yeniden genel başkan adayı olmaması kararlaştırıldı.[8][37] Bu toplantıdan bir gün sonra Davutoğlu, 5 Mayıs 2016 günü 1 Kasım seçiminden sonra sadece 6 ay görev yapmasını nazara vererek "4 yıllık sürenin daha kısa sürmesi benim tercihim değildir. Zarurettir" şeklinde bir açıklama yaptı ve Akparti'yi 22 Mayıs'ta yeni Genel Başkan seçimi yapması için 2. Olağanüstü Büyük Kongre'ye çağırdı.[8] Ahmet Davutoğlu'nun Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin hemen sonrasında bu kararını açıklaması bazıları tarafından Saray Darbesi şeklinde ifade edilmiştir.[38][39][40]

İstifası

22 Mayıs 2016 tarihinde T.C. Cumhurbaşkanlığı tarafından "Cumhurbaşkanımız, Başbakan Davutoğlu tarafından sunulan Bakanlar Kurulu'nun istifasını kabul etmiştir." şeklinde basın açıklaması yayınlanmıştır.

Kişisel yaşamı

Sare Hanım ile evli ve dört çocuk babasıdır. İyi derecede İngilizce, Almanca, Malayca ve Arapça bilmektedir.[14][41] Kızı Sefure ile Yıldız Holding'in kurucusu Sabri Ülker'in 3. torunu Ahmet Özokur'un evliliği 9 Mart 2015 tarihinde sona erdi.[42] Ayrıca halen Yıldız Holding'in yönetim kurulu başkanı olan Murat Ülker ile liseden sınıf arkadaşıdır.[43]

Davutoğlu, hayatta üç ilişkinin varoluşsal olduğunu ifade etmiştir. Bu ilişkilerin; çocuk-anne/baba, hasta-doktor ve öğretmen-öğrenci arasında bulunabileceğini iddia etmiştir.[44]

Eserleri

"Alternative Paradigms: The Impact of Islamic and Western Weltanschauungs on Political Theory". University Press of America, 1993

"Civilizational Transformation and the Muslim World". K.L., Quill, 1994

"Tarih idraki oluşumunda metodolojinin rolü: Medeniyetlerarası etkileşim açısından dünya tarihi ve Osmanlı". Divan Dergisi, 1999/2

"Rewriting of Muslim Politics in the 20th Century: A Retrospective". Border Crossings (ed. Fred Dallmayr, Lexington, 2000, 91-112)

"Stratejik derinlik: Türkiye'nin uluslararası konumu'". Küre Yayınları, 2001

"Küresel Bunalım". Küre, 2002.

"Osmanlı Medeniyeti: Siyaset İktisat Sanat". Klasik, 2005

"Teoriden Pratiğe:Türk Dış Politikası Üzerine Konuşmalar". Küre Yayınları, 2013

"Medeniyetler ve Şehirler". Küre Yayınları, 2016